
Karno sikli
Karno sikli -navbatma-navbat o'zaro almashinib turuvchi ikki izotermik jarayon va ikki adiabatik jarayondan iborat kaytar aylanma issiqlik jarayoni. Uni birinchi bo'lib NL.S.Karno o'rgangan (1824). Rasmda K.s. koordinatalari r (bosim) va V (hajm) da ko'rsatilgan. K. s.da ish jismi t-ra G, li issiq jism bilan talsirlashib, Qt issiklikni oladi (bunda bugk kengayadi va ish bajaradi, izoterma 1-2). So'ngra ish jismi adiabatik kengayib, t-ra T2 gacha soviydi (adiabata, 2-3). Shu t-ra T2 da ish jismi izotermik siqiladi va u Q2issiqlikni sovitkichga beradi (izoterma, 3-4). Nihoyat, ish jismi Tt t-rali boshlangkich holatga qaytadi (adiabata, 4-1). Bunday jarayonda ish jismi bajargan foydali ish pV tekislikda izoterma va adiabata chiziqlar bilan chegaralangan yuzaga teng.
Issiklik mashinasining f.i.k. quyidagicha aniqlanadi:Q [-Q2 AK. s.ning f. i. k. faqat isitkich bilan sovitkichning t-rasiga bogkliq bo'lib ish bajaruvchi jismning xossalariga bogkliq emas.
K. s.ni taxlil qilib, quyidagi muhim xulosalarga kelish mumkin: a) aynan bir xil sharoitlarda, yalni isitkich va sovitkichlarning t-ralari bir xil bo'lganda barcha qaytuvchan mashinalarning f. i. k. bir xil bo'ladi; b) qaytmas mashinaning f. i. k. ish sharoiti o'xshash bo'lgan qaytuvchan mashinaning f. i. k.dan hamisha kichik bo'ladi. K. s. termodinamika va teplotexnikaning rivojlanishida muhim rol o'ynaydi. [1]

Manbalar
Ao'zME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
